alergologia.org - portal lekarzy alergologów

Chemotechnique Diagnostics - materiały do diagnostyki alergii kontaktowej

Alfabetyczny spis alergenów i haptenów

t_platk_top

Reklama

chemotechnique.pl

Uwaga, otwiera nowe okno. DrukujEmail

Roman Nowicki

Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii GUMed


Atopowe zapalenie skóry (AZS), jest zapalną, przewlekłą i nawrotową dermatozą, której dominującym objawem jest uporczywy i bardzo nasilony świąd. Zmiany skórne zwykle pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, mają typową lokalizację i charakterystyczny obraz. Rozpoznanie AZS jest oparte na dokładnie zebranym wywiadzie i badaniu przedmiotowym.

WYWIAD
Podczas zbierania wywiadu szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • obecność świądu, 
  • nawrotowy przebieg choroby, 
  • ustalenie możliwych czynników nasilających przebieg choroby, 
  • współistniejące choroby atopowe pacjenta i jego najbliższej rodziny.

Świąd
Nieustający, uporczywy świąd jest podstawowym objawem podmiotowym AZS. Bez świądu nie można rozpoznać AZS. Nasilający się wieczorem świąd powoduje zaburzenia snu. Dzieci drapią się często w sposób niekontrolowany. Pomimo, że świąd może występować już w pierwszych tygodniach życia, rodzice zaczynają się nim niepokoić około 3 miesiąca życia gdy rozwinie się w pełni odruch świąd-drapanie.

Nawrotowy przebieg choroby
Choroba przebiega zwykle w sposób nawrotowy z okresami zaostrzeń i remisji, często bez ustalonej przyczyny. W wyniku drapania dochodzi do nasilenia wyprysku, pogrubienia naskórka (liszajowacenia), powstawania przeczosów i strupów.

Czynniki nasilające przebieg choroby
Niezwykle ważne jest ustalenie możliwych czynników nasilających przebieg choroby. Najczęściej są to: alergeny powietrznopochodne, klimat, stres, hormony, pokarm, papierosy, czynniki drażniące i mikroorganizmy. Nie każdy pacjent z AZS reaguje na wszystkie czynniki zaostrzające [1,2]. Osobniczy lub rodzinny wywiad atopowy ułatwia rozpoznanie AZS.

BADANIE PRZEDMIOTOWE
AZS rozpoznaje się na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych. Do roku 1980, w którym wprowadzono kryteria diagnostyczne Hanifina i Rajki, nie było żadnych metod rozpoznawania AZS [3]. Od tego czasu kryteria te były wielokrotnie modyfikowane. Obecnie przyjmuje się, że do najbardziej charakterystycznych objawów AZS należą:

  • świąd,
  • charakterystyczna dla wieku pacjenta lokalizacja wyprysku, 
  • przewlekły i nawrotowy przebieg choroby, 
  • początek choroby we wczesnym dzieciństwie (< 2 r.ż.), 
  • atopia, 
  • suchość skóry (xerosis), 
  • astma lub katar sienny w wywiadzie osobniczym lub w najbliższej rodzinie pacjenta.

AZS charakteryzuje się typową morfologią zmian zapalnych i ich lokalizacją zależną od wieku pacjentów [1].

1. Niemowlęca postać AZS

  • Objawy AZS zwykle widoczne są już zaraz po urodzeniu. 
  • Suchość skóry pojawia się wcześnie i często zajmuje całe ciało za wyjątkiem okolicy pieluszkowej, która jest zwykle oszczędzona. 
  • Najwcześniejsze zmiany w postaci rumienia i wysięku zajmują zgięcia łokciowe i podkolanowe. 
  • W ciągu następnych kilku tygodni zmiany pojawiają się na policzkach, czole, w obrębie skóry owłosionej głowy oraz na wyprostnych częściach kończyn dolnych. Widoczne są plamy rumieniowe, przechodzące w zmiany pęcherzykowo-grudkowe ze złuszczaniem, które mogą pojawiać się we wszystkich okolicach ciała za wyjątkiem okolic pieluszkowych i nosa. 
  • W postaci niemowlęcej rzadko widoczne jest zliszajowacenie.

2. Dziecięca postać AZS

  • Uogólnionej suchości naskórka towarzyszy złuszczanie i szorstkość. 
  • Zliszajowacenie (lichenificatio) wywołane ciągłym drapaniem i pocieraniem jest charakterystyczne dla dziecięcej postaci AZS. Pogrubienie naskórka widoczne jest najczęściej w fałdach skóry i na czole. 
  • Bladości twarzy towarzyszy rumień i złuszczanie wokół oczu. 
  • Objaw Dennie-Morgana: symetryczne, pojedyncze lub podwójne fałdy skórne pod dolną powieką oka (występuje u ok. 50-60% pacjentów z AZS). 
  • Zmiany pęcherzykowo-grudkowe i wysiękowe najczęściej zajmują skórę powierzchni zgięciowych stawów łokciowych i kolanowych oraz szpary pośladkowej. 
  • W dolnej części płatków usznych obserwuje się pęknięcia i sączenie oraz wyprysk za uszami. 
  • Powiększenie węzłów chłonnych pachowych, pachwinowych i szyjnych. 
  • Zapalenie czerwieni wargowej (cheilitis) wywoływane oblizywaniem warg. Niekiedy widoczny jest wyprysk okołoustny i zapalenie kątów ust (angular cheilitis). 
  • Przeczosy i strupy są bardzo charakterystyczne dla postaci dziecięcej AZS. Często dołączają się objawy wtórnego zakażenia (zliszajcowacenia). 
  • Wyprysk rąk z hiperkeratozą i pęknięciami opuszków palców (pulpitis sicca) występuje u ok. 70% dzieci.

3. Dorosła postać AZS
Zmiany skórne są bardziej uogólnione z obecnością rumienia. Zwykle zajęta jest twarz z charakterystyczną suchością złuszczaniem.

  • Wybitna suchość skóry. 
  • Może być widoczne liszajowacenie.
  • Objaw brudnej szyi – brązowy, przebarwieniowy pierścień wokół szyi jest typowy dla przewlekłej postaci AZS, chociaż nie zawsze jest obecny.
  • Wyprysk sutków występuje u ok. 12-23% pacjentek jako symetryczne zajęcie otoczki brodawki sutkowej często w formie zmian grudkowo-pęcherzowych. Karmienie piersią i tarcie często predysponują do pojawienia się wyprysku w tej okolicy [3,4].

 

Piśmiennictwo:

  1. Leung DYM, Bieber T. Atopic dermatitis. Lancet 2003; 361:151-160. 
  2. Darsow U, Lubbe J, Taieb A, Seidenari S, Wollenberg A, Calza AM i wsp. Position paper on diagnosis and treatment of atopic dermatitis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2005;19: 286-295. 
  3. Hanifin JM, Rajka G. Diagnostic features of atopic dermatitis. Acta Derm Venereol (Stockh). 1980;92 (suppl):44-7. 
  4. Bieber T. Atopic dermatitis. N Engl J Med 2008;358:1483-94.

Page created: 6 February 2013, last updated: 6 February 2013.

Istotną zmianą w funkcjonowaniu nowego portalu alergologia.org jest konieczność rejestracji aktywnych (tj. piszących) użytkowników. Dzięki temu możemy zagwarantować, że wypowiedzi na portalu alergologia.org pochodzą wyłącznie od specjalistów alergologów lub osób w trakcie specjalizacji z alergologii. Zainteresowanych rejestracją prosimy o kontakt za pośrednictwem formularza
na stronie kontaktowej.

Reklama

rfp_300x426_juz_jest

Archiwum konferencji

Reklama

Medukacja.biz - edukacja medyczna

facebook

google-plus-logo-male

emk_baner420x80

emk_baner420x80

Partnerzy portalu

Polskie Towarzystwo Alergologiczne

alergologia.org (C) 2012 Wszystkie prawa zastrzeżone / All rights reserved


Niniejsza publikacja przeznaczona jest wyłącznie dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami leczniczymi w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne z dnia 6 września 2001 r.

stat4u