alergologia.org - portal lekarzy alergologów

Chemotechnique Diagnostics - materiały do diagnostyki alergii kontaktowej

Alfabetyczny spis alergenów i haptenów

t_platk_top

Czynniki psychiczne w AZS

Atopowe zapalenie skóry stanowi poważny problem społeczny i ma największy wpływ na jakość życia dzieci i młodzieży. Jakość życia pacjentów z AZS wiąże się z dyskomfortem związanym z nawrotowym stanem zapalnym skóry, uporczywym świądem, przewlekłą terapią, oraz umiejętnością...

Czytaj dalej>>>

Reklama

chemotechnique.pl

Rozpoznawanie AZS

Atopowe zapalenie skóry (AZS), jest zapalną, przewlekłą i nawrotową dermatozą, której dominującym objawem jest uporczywy i bardzo nasilony świąd. Zmiany skórne zwykle pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, mają typową lokalizację i charakterystyczny obraz. Rozpoznanie AZS jest oparte na...

Czytaj dalej>>>

Różnicowanie AZS

Rozpoznanie atopowego zapalenia skóry (AZS) opiera się na charakterystycznych kryteriach diagnostycznych i w większości przypadków nie sprawia większych trudności. Różnicowanie dotyczy przypadków o mniej typowym przebiegu...

Czytaj dalej>>>

Terapia podstawowa/leczenie miejscowe AZS

Połączenie codziennej terapii emolientowej i właściwej pielęgnacji naskórka z leczeniem przeciwzapalnym stosowanym w zależności od potrzeby jest podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry. Konieczne jest delikatne i dokładne...

Czytaj dalej>>>

Terapia proaktywna w AZS

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą dermatozą zapalną, której cechy kliniczne i przebieg wpływają na znaczne obniżenie jakości życia pacjentów i ich rodzin, zaś częstość występowania oraz koszty leczenia choroby stale rosną. Obok stosowanej do tej pory powszechnie znanej terapii reaktywnej, która opiera się na...

Czytaj dalej>>>

Nauka || Artykuły || Artykuły wstępne || Problem z "pokrzywką idiopatyczną"

Uwaga, otwiera nowe okno. DrukujEmail

pokrzywka_100x160px

Poniższy fragment pochodzi z monografii "Racjonalna farmakoterapia pokrzywki", która ukaże się na początku 2014 roku. © Instytut Dermatologii sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone, reprodukowano za zgodą właściciela praw autorskich.

W terminologii medycznej "choroba idiopatyczna", inaczej "choroba samoistna" oznacza "chorobę o nieznanej przyczynie". Zatem termin "pokrzywka idiopatyczna" to w istocie elegancki sposób powiedzenia "pokrzywka nie wiadomo jaka". Skoro rozpoznanie pokrzywki jest czysto objawowe, a etiologia i patomechanizm w większości przypadków pozostają nieznane, trzeba dopuścić wysoce prawdopodobną możliwość, że pod pojęciem "pokrzywka idiopatyczna" kryje się heterogenna grupa chorób o różnorodnych przyczynach i mechanizmach, co może przekładać się na zróżnicowaną skuteczność leków.

Można tu przytoczyć analogię do cukrzycy: metformina, skuteczna w cukrzycy typu II, prawdopodobnie okazałaby się skuteczna w badaniach klinicznych obejmujących losową grupę chorych na cukrzycę bez podziału na typy ("cukrzyca idiopatyczna"), choćby dlatego że chorzy na cukrzycę typu II stanowiliby większość wśród losowo kwalifikowanych chorych (znacznie większa częstość występowania tego typu). Nie zmienia to jednak faktu, że metformina podana chorym na cukrzycę typu I pozostałaby nieskuteczna. Również w przypadku farmakoterapii pokrzywki nie możemy uznać, że dysponujemy lekami skutecznymi w każdym przypadku "pokrzywki nie wiadomo jakiej" tylko na podstawie tego, że poprzednio w badaniach klinicznych były one skuteczne u innych pacjentów cierpiących na pokrzywkę - również "nie wiadomo jaką" (ryc. 1). Może się okazać, że nasz pacjent choruje na taki typ w kręgu "pokrzywki idiopatycznej, w którym dane leczenie nie jest skuteczne (ryc.  2).


ryc_1_w600h450

Rycina 1. Czy możemy zawierzyć badaniom skuteczności leków w "pokrzywce idiopatycznej"?

 

"Pokrzywka idiopatyczna" jest rozpoznaniem pozornym, jednak niezmiernie popularnym w literaturze – nadal zdecydowana większość opublikowanych badań epidemiologicznych i klinicznych poświęcona jest właśnie pokrzywce "idiopatycznej". Jednak badania te trudno porównywać, ponieważ większość autorów nie zdefiniowała, co rozumieli pod pojęciem "pokrzywki idiopatycznej". Jak się wydaje, rozumienie terminu "pokrzywka idiopatyczna" przez autorów sięga od "te przypadki pokrzywki, w których mimo przeprowadzonej diagnostyki nie udało się nam znaleźć przyczyny" poprzez "wszystkie przypadki pokrzywki niezależnie od przyczyny", aż po sytuacje, w których zastosowano nazwę wcześniej używaną przez innych autorów w podobnej sytuacji, bez namysłu nad jej znaczeniem. W związku z tak różnorodnym rozumieniem i stosowaniem terminu "pokrzywka idiopatyczna", w wytycznych Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAACI) z 2009 roku zalecono rezygnację z jego stosowania. Argumenty za i przeciw temu terminowi zostały zebrane w tabeli  1. Należy przy tym wyrazić wątpliwość, czy sama zmiana terminologii z "pokrzywki idiopatycznej" na "pokrzywkę spontaniczną o nieznanej przyczynie" według aktualnej terminologii, poza większą uczciwością faktycznie poprawi sytuację w zakresie diagnostyki i leczenia tej jednostki (a raczej "tej grupy chorób").

 

ryc_2_w600h900

Rycina 2. "Pokrzywka idiopatyczna": wyniki badań klinicznych a twój pacjent

 

Rekomendacja EAACI, podtrzymana również w światowym konsensusie Urticaria 2012 nie zmienia jednak faktu, że 66 leków przeciwhistaminowych w Polsce jest zarejestrowanych wyłącznie do leczenia "pokrzywki przewlekłej idiopatycznej". Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ stoją na stanowisku, że każde zastosowanie leku poza wskazaniami rejestracyjnymi ujętymi w charakterystyce produktu leczniczego (ChPL) powinno być traktowane jako "eksperyment medyczny". Podążając za tą linią rozumowania, rejestrację leku wyłącznie na "pokrzywkę idiopatyczną" należałoby zinterpretować jako przesłanie, że tych leków można używać pod warunkiem niewykrycia przyczyny pokrzywki. Jeśli dzięki rzetelnej diagnostyce u danego chorego uda się ustalić przyczynę, pokrzywka o znanej przyczynie przestaje być "idiopatyczną", a tym samym kontynuacja leczenia takim lekiem zmieni się w "eksperyment medyczny".

 

Tabela 1. Wybrane argumenty za i przeciw stosowaniu terminu "pokrzywka idiopatyczna"

„Pokrzywka idiopatyczna”: za

„Pokrzywka idiopatyczna”: przeciw

Nie tyle diagnoza, co uczciwe postawienie sprawy (nie znamy przyczyny)

Pozorne rozpoznanie, które odbiera motywację do podjęcia rzetelnej diagnostyki

W większości przypadków nie udaje się ustalić przyczyny mimo intensywnych badań

Rezygnacja z diagnostyki odbiera szansę tym pacjentom, u których mogłaby okazać się rozstrzygająca

Termin występuje w ICD-10 (L50.1)

Nazwa niezgodna z aktualnym stanem wiedzy medycznej - usunięte z zalecanej nomenklatury w 2009 roku w konsensusie europejskich organizacji alergologicznych i dermatologicznych

66 leków przeciwhistaminowych w Polsce jest zarejestrowanych tylko do leczenia pokrzywki idiopatycznej

Dostosowanie rozpoznań do przestarzałych ChPL powoduje regres wiedzy medycznej

 

Przedstawiony w niniejszym rozdziale dyskurs uświadamia, że postęp medycyny jest procesem ciągłym i w dużej mierze polega na naprawianiu błędów z przeszłości. W takiej sytuacji na niekorzyść pacjentów i lekarzy działają urzędowe i polityczne ograniczenia, wymuszające na lekarzu sposób postępowania zgodny ze nieaktualnym stanem wiedzy "zamrożonym" w dokumentach rejestracyjnych leków, które niekiedy powstawały wiele lat wcześniej, a których tworzenie było podporządkowane doraźnemu celowi wprowadzenia danego produktu leczniczego na rynek, a nie odzwierciedleniu postępu nauk medycznych. Jak się wydaje, lekarz poddawany naciskom i ograniczeniom administracyjnym coraz bardziej zamiast na pacjencie, skupia się na budowaniu "alibi" i nierzadko rezygnuje z postępowania zgodnego z aktualną wiedzą medyczną, byle tylko nie być pomawianym przez urzędników lub prawników o "eksperymentowanie na pacjentach". W dalszej części monografii przedstawiamy listę leków rekomendowanych przez ekspertów, o potwierdzonej w badaniach klinicznych skuteczności, których sposób rejestracji nie zmusza lekarzy do stosowania przestarzałej nomenklatury. Listę tę nazywaliśmy "Leki dla pacjenta skuteczne, a dla lekarza bezpieczne".

 

Radosław Śpiewak

Danuta Plichta

 


Komentarze mogą wpisywać zarejestrowani alergolodzy lub lekarze w trakcie specjalizacji.
W celu rejestracji skontaktuj się z redakcją.

Istotną zmianą w funkcjonowaniu nowego portalu alergologia.org jest konieczność rejestracji aktywnych (tj. piszących) użytkowników. Dzięki temu możemy zagwarantować, że wypowiedzi na portalu alergologia.org pochodzą wyłącznie od specjalistów alergologów lub osób w trakcie specjalizacji z alergologii. Zainteresowanych rejestracją prosimy o kontakt za pośrednictwem formularza
na stronie kontaktowej.

Reklama

rfp_300x426_juz_jest

Reklama

Medukacja.biz - edukacja medyczna

facebook

google-plus-logo-male

emk_baner420x80

emk_baner420x80

Partnerzy portalu

Polskie Towarzystwo Alergologiczne

alergologia.org (C) 2012 Wszystkie prawa zastrzeżone / All rights reserved


Niniejsza publikacja przeznaczona jest wyłącznie dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami leczniczymi w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne z dnia 6 września 2001 r.

stat4u