Spis treści strona startowa Info, kontakt, itd

↓ reklama - promocja - polecamy - popieramy - zapraszamy - zachęcamy ↓

link sponsorowany

link sponsorowany

link sponsorowany

↑ reklama - promocja - polecamy - popieramy - zapraszamy - zachęcamy ↑


I. Interdyscyplinarna Akademia Atopii, Gdańsk 2017

Bariera naskórkowa

Magdalena Trzeciak

Katedra i Klinika Dermatologii, Alergologii i Wenerologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest częstą, przewlekłą dermatozą zapalną o niedocenianym znaczeniu socjoekonomicznym. W patogenezie choroby, obok czynników genetycznych i immunologicznych, podkreśla się znaczenie defektu bariery naskórkowej. Ten ostatni, podobnie jak subkliniczny stan zapalny, obecny jest także w skórze pozornie zdrowej pacjentów z AZS.

Nieprawidłowa funkcja bariery naskórkowej w AZS jest konsekwencją m.in. patologii funkcji i rozwoju białek koperty rogowej (BKR) oraz lipidów warstwy rogowej. Najlepiej poznanym BKR jest filagryna (FLG). Mutacje w genie kodującym FLG wiążą się z ciężkim przebiegiem AZS, podwyższonym poziomem IgE oraz współistnieniem astmy. Należy jednak zaznaczyć, że mutacje genu FLG nie występują u wszystkich chorych z AZS i są silnie zróżnicowane etnicznie. Ponadto cytokiny Th2-zależne, dominujące w AZS hamują ekspresję BKR. W ostatnich latach wskazano na nieprawidłowości w ekspresji genów innych BKR, m.in. lorykryny (LOR), późnego białka różnicowania (LELP-1), kornuliny (CRNN), repetyny (RPTNN), u pacjentów z AZS i dowiedziono ich znaczenia dla ryzyka rozwoju i przebiegu choroby. Wiele prac poświęcono też badaniom zaburzeń płaszcza lipidowego naskórka w AZS.

Przywrócenie prawidłowej funkcji i składu bariery naskórkowej jest celem podstawowej terapii AZS. Należy zwrócić uwagę, że miejscowe glikokortykosteroidy (mGKS) i miejscowe inhibitory kalcyneuryny (mIK) poza swoim zasadniczym działaniem przeciwzapalnym wpływają również na odbudowę bariery naskórkowej na poziomie molekularnym. W badaniach z ostatnich lat analizowano i porównywano mGKS i mIK w zakresie właściwości biofizycznych skóry, integralności oraz ekspresji lipidów i białek warstwy rogowej. Wyniki tych badań dowodzą znaczenia mIK w odnowie bariery naskórkowej, wskazując niejednokrotnie na ich większą efektywność w tym zakresie, wspierając ich zastosowanie w terapii długoterminowej i podtrzymującej AZS. Z kolei mGKS wywierały silniejszy efekt przeciwzapalny, stąd usankcjonowano ich znaczenie w ostrym stanie. Otwarte pozostaje pytanie, w jakim stopniu odbudowa uszkodzonej w AZS bariery naskórkowej jest efektem działania przeciwzapalnego stosowanych leków, a na ile wymaga ona uzupełnienia struktur. Wydaje się, że zindywidualizowanie terapii w zależności od przewagi czynników patogenetycznych związanych z samym defektem bariery naskórkowej czy stanem zapalnym lub czynnikiem immunologicznym może zwiększyć efektywność terapii AZS.

Piśmiennictwo

  1. Peng W., Novak N.: Pathogenesis of atopic dermatitis. Clin Exp Allergy 2015, 45, 566-574.
  2. Palmer C.N., Irvine A.D., Terron-Kwiatkowski A., Zhao Y., Liao H., Lee S.P. i inni: Common loss-of-function variants of the epidermal barrier protein filaggrin are a major predisposing factor for atopic dermatitis. Nat Genet 2006, 38, 441-446.
  3. Guttman-Yassky E., Sua´rez-Farin M., Chiricozzi A., Nograles K.E, Shemer A., Fuentes-Duculan J. i inni: defects in epidermal cornification in atopic dermatitis identified through genomic analysis. J Allergy Clin Immunol 2009, 124, 1235-1244.
  4. Trzeciak M., Sakowicz-Burkiewicz M., Wesserling M., Gleń J., Dobaczewska D., Bandurski T. i inni: Altered expression of genes encoding cornulin and repetin in atopic dermatitis. Int Arch Allergy Immunol 2017, 172, 11-19.
  5. Esparza-Gordillo J., Weidinger S., Fölster-Holst R., Bauerfeind A., Ruschendorf F., Patone G.: A common variant on chromosome 11q13 is associated with atopic dermatitis. Nat Genet 2009, 41, 596-601.
  6. Liedén A., Ekelund E., Kuo I.C., Kockum I., Huang C.H., Mallbris L. i inni: Cornulin, a marker of late epidermal differentiation, is down-regulated in eczema. Allergy 2009, 64, 304-311.
  7. Trzeciak M., Wesserling M., Bandurski T., Glen J., Nowicki R., Pawelczyk T.: Association of a single nucleotide polymorphism in a late cornified envelope-like proline-rich 1 gene with atopic dermatitis. Acta Derm Venereol 2016, 96, 459-463.
  8. Elias P.M., Wakefield J.S.: Mechanisms of abnormal lamellar body secretion and the dysfunctional skin barrier in patients with atopic dermatitis. Allergy Clin Immunol 2014, 134, 781-791.
  9. Chittock J., Brown K., Cork M.J., Danby S.G.: Comparing the effect of a twice-weekly tacrolimus and betamethasone valerate dose on the subclinical epidermal barrier defect in atopic dermatitis. Acta Derm Venereol 2015, 95, 653-658.
  10. Danby S.G., Chittock J., Brown K., Albenali L.H., Cork M.J.: The effect of tacrolimus compared with betamethasone valerate on the skin barrier in volunteers with quiescent atopic dermatitis. Br J Dermatol 2014, 170, 914-921.
  11. Dähnhardt-Pfeiffer S., Dähnhardt D., Buchner M., Walter K., Proksch E., Fölster-Holst R.: Comparison of effects of tacrolimus ointment and mometasone furoate cream on the epidermal barrier of patients with atopic dermatitis. J Dtsch Dermatol Ges 2013, 11, 437-443.
  12. Xhauflaire-Uhoda E., Thirion L., Piérard-Franchimont C., Piérard E.: Comparative effect of tacrolimus and betamethasone valerate on the passive sustainable hydration of the stratum corneum in atopic dermatitis. Dermatology 2007, 214, 328-332.
  13. Lee S.E., Choi Y., Kim S.E., Noh E.B., Kim S.C.: Differential effects of topical corticosteroid and calcineurin inhibitor on the epidermal tight junction. Exp Dermatol 2013, 22, 59-61.
  14. Jensen J.M., Scherer A., Wanke C., Brautigam M., Bongiovanni S., Letzkus M. i inni: Gene expression is differently affected by pimecrolimus and betamethasone in lesional skin of atopic dermatitis. Allergy 2012, 67, 413-423.
  15. Jensen J.M., Pfeiffer S., Witt M., Bräutigam M., Neumann C., Weichenthal M. i inni: Different effects of pimecrolimus and betamethasone on the skin barrier in patients with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 2009, 124, 19-28.

Jak cytować ten artykuł: Trzeciak M. Bariera naskórkowa. I. Interdyscyplinarna Akademia Atopii, Gdańsk, 29 września 2017. URL: http://www.alergologia.org/konferencje/2017_iaa_gdansk/02_bariera_naskorkowa.html (Dokument elektroniczny).


Szuflady pełne pamiętników zjazdowych? Zapewnimy Twojej konferencji nieśmiertelność i nieograniczony zasięg! Liczby mówią za siebie: od 52499 wizyt w 2007 roku do 7019 wizyt w tylko jednym miesiącu lutym 2017 roku... na naszym archiwum kurz nie osiada nigdy! Dowiedz się więcej o archiwizacji materiałów zjazdowych na Portalu Lekarzy Alergologów alergologia.org.


↓ reklama - promocja - polecamy - popieramy - zapraszamy - zachęcamy ↓

link sponsorowany

link sponsorowany

link sponsorowany

↑ reklama - promocja - polecamy - popieramy - zapraszamy - zachęcamy ↑


Niniejszy serwis nie zastępuje porady lekarskiej, korzystasz z niego wyłącznie na własne ryzyko. Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved. © Respective Authors (abstracts) and Radoslaw Spiewak (presentation and code)
Document created: 7 September 2017, last updated: 9 September 2017.